به گزارش سرویس اجتماعی ارومیانوین، آذربایجانغربی که به واسطه تاریخ غنی و آثار تاریخیاش در کنار طبیعت زیبا و مثالزدنی امروزه به یکی از مقاصد گردشگری در ایران تبدیل شده است، میزبان یکی از کهنترین بناهای تاریخ ایران بوده که تاریخی پرفراز و نشیب را در فصلنامه خود، ثبت کرده است.
بنایی که از ابتدای ساخت ماهیتی مذهبی داشته و امروزه نیز همچنان از آن به عنوان یک مکان مذهبی یاد میشود.
کلیسای ننه مریم یکی از جذابترین جاهای دیدنی شهر ارومیه در خیابان خیام «قدس» ارومیه قرار دارد.
«شرق آشور»، نام امروزی این میراث تاریخی است که در گذشته از آن به نامهای دیگری همچون «کلیسای حضرت مریم» و «کلیسای مارت مریم» نیز یاد می کردند.
برخی از باستان شناسان و محققان اعتقاد دارند که کلیسای نه نه مریم از کهنترین کلیساهای جهان بوده، به طوری که پس از کلیسای « بیت لحم» در فلسطین، دومین کلیسای قدیمی جهان است؛ البته روایت دیگری نیز وجود دارد که این مکان مذهبی را نخستین کلیسای مشرق زمین معرفی میکند.
قدمت فعلی این بنای مذهبی که به یقین میتوان آن را از آثار بینظیر تاریخی «آشوریان»، معرفی کرد، با توجه به اظهارات باستانشناسان به دوران حکومت ساسانیان بازمیگردد؛ این در حالی است که نویسندگان آشوری و مسیحی معتقدند که این کلیسا در بدو ساخت به عنوان آتشکده مورد استفاده قرار گرفته و روزگاری از معروفترین معبدهای زرتشتیان محسوب میشد؛ اما زمانیکه زرتشتیان دین مسیح را پذیرفتند، این بنای مذهبی تغییر کاربری داده و آن را به کلیسا تبدیل کردند.
معماری انجام شده در ساختمان این کلیسای مقدس، به سبک معماری عمارات دوران ساسانیان است و میتوان قرینهسازی زیبا را که در بنای آتشکدههای ساسانی استفاده شده در این کلیسا نیز مشاهده کرد؛ اما درون این کلیسا با دیگر کلیساهای موجود در جهان، تفاوتی اساسی دارد.
داخل کلیسا بسیار ساده طراحی و ساخته شده است که نظر هر بینندهای را در بدو ورود به خود جلب میکند. این مکان مذهبی دارای محرابی بسیار ساده و در عین حال بسیار معنوی و نفسگیر است و شاید همین سادگی بنا باشد که تماشاگر را به عمق معنویت و تاریخ بشریت فرو میبرد.
محراب به صورت اتاق کوچک و گنبدی شکل است که سازندگان آن را تودرتو بنا کردهاند.
صحن کلیسا تقریبا وسیع و بزرگ ساخته شده و حیاط آن نیز از طریق ۲ درب ورودی به خیابان خیام و کوچه ضلع غربی منتهی میشود. وجود قالیهای دستبافت در داخل کلیسا، خود از دیگر جاذبههای این اثر تاریخی است.
نخستین تعمیر این کلیسا در قرن ششم پس از میلاد و در سال ۶۴۲ انجام شده و به اعتقاد مورخان این بازسازی به دستور یکی از شاهزادههای چین صورت گرفته است.
با توجه به اسناد تاریخی، شاهزاده چین که نامش «بافری»، بوده است، در قرن هفتم میلادی برای ملاقات با اسقف اعظم نینوا، عازم بینالنهرین میشود و سپس به ارومیه سفر میکند.
وی مدتی در کلیسا اقامت میکند و در این زمان دستور میدهد تا بخشهایی از آن، ترمیم شود. همچنین در سال ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳ خورشیدی نیز علاوه بر مرمرت دوباره بنای کلیسا، برجی جدید نیز به آن افزوده شد؛ تعمیرات و بازسازیها و افزودن بخشهای مختلف در این کلیسا طی دوران مختلف باعث شده تا در عصر حاضر، این میراث ارزشمند تاریخی، شکلهای ناهمگونی پیدا کند.
البته ناگفته نماند که تا اواخر قرن ۱۹ میلادی نمای ظاهری کلیسا بسیار ساده بود؛ ولی پس از ورود زرتشتیان روسیه، تغییراتی اساسی در آن انجام گرفت و ساختمان پس از تعمیر و بازسازی، به سبک گنبدهای روسی ساخته شد.
بیشتر ساختمانهای کلیسای ننه مریم و همچنین قسمت قدیمی این بنای مذهبی، در بخش شمالی صحن قرار گرفته است.
به گفته کارشناس میراث فرهنگی آذربایجانغربی کلیسای ننه مریم یکی از آثار بی نظیر تاریخی آشوریان ارومیه بوده که در ۲۲ آبان ۱۳۹۲ به شماره ۱۶۴۹در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است.
بازدید روزانه ۱۰۰ نفر از کلیسای حضرت مریم
کشیش کلیسای شرق آشور ارومیه با اشاره به بازدید ۱۰۰ نفر از کلیسای ننه مریم به صورت روزانه، گفت: بیشتر بازدید کنندگان مسافران داخلی هستند و تاکنون گردشگران خارجی کمتر به دومین کلیسای جهان پا گذاشتهاند.
داریاووش عزیزیان نبود تبلیغات در خصوص این کلیسا را یادآوری کرد و افزود: گردشگران خارجی در سایه تبلیغات در بیشتر اوقات از اصفهان و شیراز بازدید میکنند در حالی که کلیسای ننه مریم ظرفیت بی بدیلی برای جذب گردشگران خارجی به شمار میرود.
کشیش عزیزیان اضافه کرد: کلیسای ننه مریم یا حضرت مریم یا شرق آشور یکی از قدیمیترین کلیساهای ایران و جهان بوده و ظرفیت جذب گردشگران خارجی را داراست.
کلیسای ننه مریم جلوهای زیبا از تاریخ و تمدن ایرانی است
استاد دانشگاه پیام نور باکو گفت: کلیسای ننه مریم جلوهای زیبا از تاریخ و تمدن و فرهنگ ایران و دیار رنگین کمان اقوام و ادیان است.
مصطفی هاتف، ادامه داد: وجود دومین کلیسای جهان در ارومیه و در میان انبوهی از جمعیت مسلمان، نشان از وحدت اقوام و ادیان و یکپارچگی آنان در طول سالیان متمادی در این منطقه بوده و تبلیغات گسترده برای جذب گردشگران خارجی در این اثر تاریخی ضروری است.
این استاد دانشگاه وجود کلیسای ننه مریم را ظرفیتی بزرگ برای آذربایجانغربی و ایران دانست و افزود: اطلاع رسانی در مورد چنین آثار فاخری به دنبال خود موج گردشگران خارجی را به ارومیه روانه میکند و به مردم دنیا می فهماند که ملت ایران اعم از آشوری و ارمنی، شیعه و سنی و کرد و بلوچ صمیمانه در کنار یکدیگر زندگی میکنند و برخلاف تصور آنان حتی اماکن مقدس یکدیگر را عزیز میشمارند.
هاتف به معماری بی نظیر این اثر تاریخی اشاره کرد و گفت: معماری بی نظیر این اثر و داخل کلیسا در جای خود چشم هر بینندهای را به سوی خود جلب میکند و شکوه هنر ایرانی را به نمایش میگذارد.
آذربایجانغربی دارای کلیساهای متعددی در مناطق مختلف شهری و روستایی است که یکی از برجسته ترین آنها قره کلیسا در شمال این استان مرزی است؛ این کلیسا قدیمی ترین کلیسای عالم مسیحیت به شمار میرود و در ۲۰ کیلومتری شمال شرق چالدران و بر روی مزار تاتائوس حواری حضرت مسیح (ع) احداث شده است.
